Sumqayit24.az paytaxtı qonşu şəhərə dəyişərkən hansı üstünlüklərin həqiqətən mövcud olduğunu araşdırıb.
Sumqayıt Bakıdan cəmi 31 km məsafədə yerləşir, lakin bu iki şəhərdə gündəlik həyat bir-birindən xeyli fərqlənir.
Harada yaşamağın "daha rahat", "daha sakit" və ya "daha yaxşı" olması barədə subyektiv mülahizələr yürütmək əvəzinə ölçülə bilən göstəriciləri müqayisə edək: mənzil kirayəsi və alış qiymətləri, şəhər daxilində hərəkətə sərf olunan vaxt, tıxac və parklanma məsələləri, eləcə də Sumqayıta köçdükdən sonra Bakıya gediş-gəliş imkanları.
Nəticədə Sumqayıtın xeyrinə ən azı altı praktik üstünlük ortaya çıxır.
1. Mənzil kirayəsi daha ucuzdur
Ən nəzərəçarpan fərqlərdən biri mənzil bazarındadır.
Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının 2026-cı ilin may ayı üzrə məlumatına əsasən, Bakının köhnə yaşayış fondunda mənzillərin median kirayə qiyməti hər kvadratmetr üçün təxminən 10 manat, təmirli mənzillərdə isə 10,5–11 manat təşkil edir. Başqa sözlə, 50 kvadratmetrlik adi mənzilin aylıq kirayəsi təxminən 500–550 manata başa gəlir. Paytaxtın mərkəzi rayonlarında isə qiymətlər bundan xeyli yüksəkdir.
Sumqayıtda real təkliflər daha aşağı qiymətləri göstərir.
Məsələn, son aylardakı kirayə elanlarında 10-cu mikrorayonda 50 kvadratmetrlik ikiotaqlı mənzil 350 manata, bulvar ərazisində eyni sahəyə malik mənzil 450 manata, iyul ayında isə yeni yaşayış kompleksində 40 kvadratmetrlik ikiotaqlı mənzil 300 manata təklif olunub.
Təbii ki, mənzilin qiyməti təmirdən, mebeldən, binadan və yerləşdiyi ərazidən asılıdır. Lakin mövcud təkliflər göstərir ki, Sumqayıtda ikiotaqlı mənzili ayda 300–450 manata tapmaq realdır, Bakıda isə bu büdcə ilə seçim imkanları xeyli məhduddur.
Kirayəçi üçün ayda 150–250 manat fərq artıq kifayət qədər ciddi qənaət deməkdir.
2. Mənzil almaq da nəzərəçarpacaq dərəcədə ucuzdur
Mənzil alarkən fərq daha aydın görünür.
Qiymətləndiricilər Palatasının may ayı üzrə icmalına əsasən, Bakıda yeni tikililərdə bir kvadratmetrin median qiyməti təxminən 2750 manat, köhnə yaşayış fondunda isə 2585 manat olub.
Sumqayıtda isə həmin araşdırmada bazarın müxtəlif seqmentləri üzrə qiymətlər təxminən 1700–1850 manat arasında dəyişib.
Beləliklə, fərq təxminən üçdəbir təşkil edir.
Praktik baxımdan bu o deməkdir ki, Bakıda nisbətən kiçik mənzil almağa kifayət edən büdcə ilə Sumqayıtda daha geniş sahəli mənzil seçmək mümkündür.
Aktual elanlar da bunu göstərir: bazarda, məsələn, sahəsi təxminən 50 kvadratmetr olan mənzillərə 82–98 min manat, 60–70 kvadratmetrlik mənzillərə isə təxminən 98–127 min manat civarında təkliflərə rast gəlmək mümkündür.
3. Şəhər daxilində gündəlik səfərlərə daha az vaxt gedir
Sumqayıtın pulla ölçülməsi çətin olan üstünlüklərindən biri də məsafələrdir.
Bakıda ev, iş yeri, məktəb, ticarət mərkəzi, həkim və ya restoran arasında hərəkət çox vaxt şəhərin bir neçə rayonundan keçməyi tələb edir.
Sumqayıtda isə əsas şəhər obyektləri bir-birinə xeyli yaxın yerləşir.
Məsələn, Bolt-un hesablamalarına görə, "Gold Qayalı Market"dən Heydər Əliyev Mərkəzinədək məsafə təxminən 2,7 km-dir və avtomobillə 9 dəqiqə çəkir. Yeni Bulvardan həmin mərkəzə qədər isə təxminən 3,7 km və 10 dəqiqə yol var.
Bu rəqəmlər şəhərin miqyasını yaxşı göstərir: gündəlik marşrutların böyük hissəsi bir neçə kilometrlə məhdudlaşır.
Üstəlik, söhbət yalnız avtomobildən getmir. Belə məsafələrin bir qismini piyada getmək, avtobusla bir neçə dayanacaq yol qət etmək və ya taksidən istifadə etmək mümkündür.
Nəticədə Sumqayıt sakini şəhər daxilində gündəlik hərəkətə bir çox hallarda Bakı sakini ilə müqayisədə daha az vaxt sərf edir.
4. Bakı miqyasında daimi tıxac problemi yoxdur
Sumqayıtda ümumiyyətlə tıxacın olmadığını demək düzgün olmazdı. Yol təmiri, qəza, bəzi dar küçələr və ya iri obyektlərin ətrafında nəqliyyat sıxlığı yarana bilər.
Lakin bu, Bakıda gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilmiş tıxacların miqyası ilə müqayisə oluna bilməz.
Məsələn, mayın 26-da səhər saatlarında Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi paytaxtın eyni anda on əsas yol və prospektində sıxlıq qeydə alıb. Bakı–Sumqayıt şosesi, Heydər Əliyev və Ziya Bünyadov prospektləri, Tbilisi prospekti, Yusif Səfərov, Üzeyir Hacıbəyli küçələri və digər yollar həmin siyahıda yer alıb.
Bakıda bu cür məlumatlar mütəmadi yayımlanır.
Sumqayıtda isə hər gün eyni vaxtda onlarla əsas istiqaməti əhatə edən belə mənzərə müşahidə olunmur.
Şəhərin üstünlüyü avtomobilin heç vaxt tıxacda qalmamasında deyil. Əsas fərq ondadır ki, tıxac burada pik saatlarda demək olar ki, hər səfərin ayrılmaz hissəsinə çevrilməyib.
Bunu şəhər daxilində qısa məsafələrlə birləşdirdikdə vaxta qənaət daha aydın görünür.
5. Parklanma rəsmi olaraq daha ucuzdur
Avtomobil sahibləri üçün daha bir konkret fərq parklanma tarifləridir.
AzParking-in qüvvədə olan tariflərinə əsasən:
Bakıda:
* mərkəz – saatı 1 manat;
* I zona – 0,70 manat;
* II zona – 0,40 manat;
* III zona – 0,30 manat;
* IV zona – ödənişsizdir.
Sumqayıtda:
* mərkəz – saatı 0,40 manat;
* I zona – 0,20 manat;
* II zona – ödənişsizdir.
Beləliklə, Sumqayıtın mərkəzində bir saatlıq parklanma Bakının mərkəzi ilə müqayisədə 2,5 dəfə ucuzdur.
Avtomobilini demək olar ki, hər iş günü bir neçə saatlıq park edən şəxs üçün bu fərq ayın sonunda artıq hiss olunur.
Sumqayıt dəmiryol vağzalındakı parklanma qiymətləri də nisbətən aşağıdır: yerüstü dayanacaqda 12 saat üçün 50 qəpik, yeraltı dayanacaqda isə 12 saat üçün 1 manat ödənilir.
6. Bakı yaxındadır və ora avtomobilsiz də getmək mümkündür
Sumqayıta köçmək Bakıdan imtina etmək demək deyil.
Rəsmi məlumatlara əsasən, iki şəhər arasındakı məsafə cəmi 31 km-dir.
Daha vacib üstünlük isə dəmiryol əlaqəsinin olmasıdır.
ADY-nin Bakı–Pirşağı–Sumqayıt xətti üzrə iş günləri üçün qüvvədə olan cədvəlinə əsasən, şəhərlər arasında gün ərzində çoxsaylı şəhərətrafı qatar reysləri həyata keçirilir.
"Stadler" qatarları Sumqayıtı birbaşa Bakı ilə birləşdirir və bunun sayəsində sərnişinlər avtomobil yollarındakı tıxaclardan asılı qalmadan paytaxta gedib-gələ bilirlər.
Beləliklə, maraqlı bir vəziyyət yaranır: daha ucuz mənzilin və şəhər daxilində qısa məsafələrin üstünlüklərindən istifadə etməklə yanaşı, zərurət olduqda Bakıya müntəzəm gedib-gəlmək mümkündür.
Təbii ki, bu variant iş və ya təhsil yeri dəmiryol xəttinə yaxın olanlar üçün daha əlverişlidir. Bakıya çatdıqdan sonra şəhərin digər ucuna getmək üçün əlavə bir saat sərf etmək lazım gəlirsə, bu üstünlüyün bir hissəsi itir.
