İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu Sumqayıtda 188 yeni mənzilin satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi çərçivəsində təqdim olunduğunu açıqlayıb. Aylıq ödənişlər 347 manatdan başlayır, seçim isə dekabrın 15-dən aktiv olacaq. Son 6 ildə bu mexanizmlə cəmi 8856 mənzil satılıb ki, bu da ölkədəki real ehtiyac fonunda çox kiçik göstəricidir.
Musavat.com-un məlumatına görə, bu il mexanizmdən istifadə edənlərin sayı sürətlə artsa da, əsas problem yerində qalır: kirayə ilə satılan sosial mənzillərdən istənilən şəxs yararlana bilir – hətta bir neçə evi olan, yüksək gəlirli şəxslər də. Çünki bu mexanizmdə aztəminatlı ailələri qorumaq üçün heç bir filtr tətbiq edilməyib. Nəticədə aşağı gəlirli, həqiqətən mənzilə ehtiyacı olan yüzlərlə insan sistemdən kənarda qalır.
Habelə özəl bankların daxili ipoteka təklifləri yüksək faizlər səbəbindən evə ehtiyacı olanların 70-80 faizi üçün əlçatmazdır. Hazırda bu faizlər minimum 12-13 faizdən başlayır. Bu cür yüksək faizlə kredit götürmək üçün rəsmi gəliri yetərli olan insanların sayı elə çox deyil. Buna baxmayaraq, Mərkəzi Bankın açıqlamasına görə, son illərdə bankların daxili ipoteka kreditlərinin ümumi ipoteka kreditlərinin tərkibindəki çəkisi sürətlə artır. Bu artım daha çox götürülən kredit məbləğinin yüksəkliyindən qaynaqlanır: mənzillər sürətlə bahalaşır, onların əldə olunması üçün tələb olunan ipoteka kreditinin məbləği də artır.
Ekspertlər bildirirlər ki, vəziyyəti düzəltmək üçün sosial ipotekaya ayrılan vəsait artırılmalı, məbləğ 150 min manata qaldırılmalı, eləcə də İKZF və MİDA xətti ilə satılan mənzillərdə aztəminatlılara üstünlük verən sərt filtrlər tətbiq olunmalıdır.
