Çində yayılmağa başlayan yeni virus insanları qorxutmamalıdır.
Bu fikirləri Modern.az-a açıqlamasında Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü Pərvanə Vəliyeva bildirib.
“Yeni virusun COVİD-19 pandemiyası ilə oxşar cəhətləri Çində və yenə dekabr ayında peyda olması da insanlarda “bəlkə yeni pandemiyadır” sualı doğurur. Lakin mövsüm dəyişmələri ilə əlaqədar qripin bu kimi müxtəlif ştamları yayıla bilir. İnfeksion xəstəliklər, xüsusilə hava-damcı yolu ilə yoluxan xəstəliklər sərhəd tanımır. Əgər insan hərəkəti varsa, bir virus bir bölgədən başqa bir bölgəyə də yayıla bilər və ya bu qonşu ölkədə bir neçə şəxsdə də müşahidə oluna bilər. Ancaq bu o demək deyil ki, bu, pandemiyadır. Pandemiya bir infeksion xəstəlik epidemiyasının eyni anda çoxlu ölkələrdə, regionlarda, hətta materiklərdə aşkar edilməsidir. Bu isə onun sürətli yoluxma qabiliyyətindən xəbər verir. Həmçinin, pandemiyalar ölüm hallarının sayının yüksək olması ilə fərqlənir. Metapnevmovirus isə hazırda belə təhlükəyə malik deyil və daha çox 14 yaşadək uşaqlarda müşahidə olunur”.
Onun sözlərinə görə, qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi təbii ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə əsasən hər bir ölkə növbəti pandemiyalara hazırlıqlı olmalıdır:
“Belə ki, kifayət qədər laboratoriya, tibb kadrları, xəstəxana çarpayısının olması vacibdir.Ölkəmizdə isə hazırda belə kəskin virus infeksiyasının yayılması müşahidə edilmir”.
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü infeksionist Vasif Əliyev isə qeyd edib ki, Çində yayılan Metapnevmovirus artıq Qazaxıstan və Qırğızıstanda da qeydə alınıb:
“Bu virus "Pnevmavirid" ailəsinə aid olub, RSV virusu ilə eyni ailədəndir. Bu virus ilk dəfə 2001-ci ildə Hollandiyada aşkarlanıb. Sözügedən virus yuxarı və aşağı tənəffüs yollarının infeksiyasına, hətta prevmaniyaya səbəb ola bilir. Əsas vacib məqam hava-damcı yolu ilə yayılır, 5-9 günlük inkubasiya dövrü olduğu bildirilir. Uşaqlar yəni körpələr və immunsupressiv dərman istifadə edən xəstələr, orqan çatışmazlığı olan şəxslər xəstəliyi daha ağır formada keçirə bilirlər. Əsas əlamətləri öskürək, burun axıntısı, nəfəs darlığı, temperaturun yüksək olmasıdır. Təbii ki, bu əlamətlərlə başqa viruslar da görülə bilir. Ona görə də sadəcə əlamətlərə görə təyin etmək çətindir. Ancaq bunu ayırd etmək üçün mütləq burundan yaxma götürmək lazımdır. Bu şəkildə xəstədə hansı virus olduğunu söyləmək mümkündür”.
V.Əliyevin sözlərinə görə, xəstəlik xüsusilə uşaqlarda və immunspressiv dərman istifadəçilərində ağır keçir:
“Belə şəxslərdə ölüm riski digərlərinə görə daha yüksəkdir. Amma yetişkin və yanaşı xəstəliyi olmayan, uşaqlıqda bu xəstəliyi keçirən insanlarda təsiri daha yüngül formada keçir. Müalicəsi simptomatikdir, dəqiq bir antiviral yoxdur, ribavirin istifadə olunur, amma onun da digər antivirallardan hansısa üstünlüyü göstərilməyib. Eyni zamanda virusa görə peyvənd istifadəsi də araşdırma mərhələsindədir. Amma konkret olaraq təsdiqlənmiş hər hansı peyvənd yoxdur. Ona görə də simptomatik müalicə aparılır. Xəstəliyə yoluxmamaq üçün xəstə insanlardan uzaq durmaq, mövsümə uyğun geyinmək, sağlam qidalanmaq, ara məsafəsini gözləmək, gigiyena qaydalarına əməl etmək, ehtiyac olduqda tibbi maskadan istifadə etmək lazımdır. Virusa yoluxmanın qarşısını almaq üçün ən etibarlı yol bunlardır. Xəstə insanlara tövsiyə edərdim ki, ev şəraitində qalsınlar, çünki onların izolyasiyası ən doğru addım olar. Həmin insanlar çox sürətli şəkildə virusu digərlərinə ötürə bilər. Unutmayaq ki, uşaqlar və immunspressiv xəstələr sağaldıqdan sonra belə virus daşıyıcısı ola bilər. Bu baxımdan sağalan insanları da nəzarət altında saxlamaq lazımdır. Xəstəliyin erkən mərhələsində antibiotik, gərəksiz sistem müdaxilələr, xüsusilə də steroid istifadə edilməsi onun ağırlaşmasına səbəb ola bilər. Bu baxımdan səhv müalicə etməkdənsə, sadəcə simptomatik etmək ən doğru seçim olacaqdır”.
