Alimlər müəyyən ediblər ki, güclü günəş yanıqları dəri xərçənginin geniş yayılmış növlərindən biri olan yastıhüceyrəli karsinomanın yaranma riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Xüsusilə uşaqlıq yaşlarında alınan günəş yanıqları daha ciddi təhlükə hesab olunur.
Araşdırmanın nəticələri "JAMA Dermatology" jurnalında dərc edilib.
Mütəxəssislər 321 mindən çox insanın iştirak etdiyi 17 elmi tədqiqatın məlumatlarını təhlil ediblər.
Nəticələrə əsasən, tez-tez güclü günəş yanıqlarına məruz qalan şəxslərdə yastıhüceyrəli dəri xərçənginin yaranma riski orta səviyyədə günəş yanığı keçirənlərlə müqayisədə 51 faiz, daha yüksək tezliklə günəş yanığı alanlarda isə 69 faiz çox olub.
Araşdırma göstərib ki, uşaqlıq dövründə baş verən günəş yanıqları xüsusilə təhlükəlidir. Bu yaşlarda tez-tez günəş yanığı alan insanlarda sonrakı illərdə dəri xərçənginə tutulma ehtimalı təxminən üç dəfə artır. Alimlər bunu həm uşaqların dərisinin daha həssas olması, həm də həmin dövrdə günəşdən qorunma tədbirlərinin kifayət qədər görülməməsi ilə izah edirlər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ultrabənövşəyi şüalar dəri hüceyrələrinin DNT-sinə zərər verir və bu zədələr qızartı və ağrı keçdikdən sonra da qalır. DNT-nin bərpası zamanı yaranan səhvlər zamanla toplanaraq xərçəngə səbəb ola biləcək mutasiyaların formalaşmasına gətirib çıxarır.
Dermatoloq Ayzek Ueber bildirib ki, oxşar əlaqə daha əvvəl melanoma və bazal hüceyrəli dəri xərçəngi ilə bağlı aparılan araşdırmalarda da müşahidə olunub.
Mütəxəssislər riskin azaldılması üçün uzunqollu geyimlərdən, baş geyimindən və günəşdən qoruyucu kremlərdən istifadə etməyi, həmçinin günün ən isti saatlarında birbaşa günəş şüaları altında qalmaqdan çəkinməyi tövsiyə edirlər.
