Bakıdan Sumqayıta gələn zaman bir çoxlarınız yolun kənarında yerləşən monumenti görübsünüz. Lakin əksəriyyət onun kimə və nəyə həsr olunduğunu bilmir. Sumqayıt24 həmin abidənin qaranlıq tarixi bərədə izləyicilərə xəbər verir.
1990-cı ildə Azərbaycanda 20 Yanvar qətliamının səbəbkarı - sovet hakimiyyəti yanvarın 24-də daha bir cinayət törətmişdir. Həmin gün Sumqayıt-Bakı magistral yolunun 24-cü kilometrində, Ceyranbatan qəsəbəsi ərazisində sovet tankçıları beş kimyaçı alimin Sumqayıtdakı iş yerlərinə getdiyi maşını əzərək, üstündən keçmişdir.
İki gün öncə, yanvarın 22-də kimya elmləri doktorları: İbrahim İbrahimov, İsmayıl Mursaqulov, İdris Əhmədov, Parlaq Mustafayeva və Svetlana Məmmədova sovet rəhbərliyinə qarşı Prezident Aparatı qarşısında keçirilən etiraz mitinqində iştirak etmişdirlər. Hətta İbrahim İbrahimov çıxışında sovet hakimiyyəti və Bakıda günahsız insanların qətlə yetirilməsi ilə bağlı kəskin etirazını və nifrətini bildirmişdi.
Hadisə günü alimlər Sumqayıtdakı iş yerlərinə iclasa çağırılmışdılar. Onlar Xırdalanı keçib, Ceyranbatana yaxınlaşanda professor İbrahim İbrahimovun idarə etdiyi “Jiquli” markalı maşınında nasazlıq yarandığından sürətini azaldaraq dayanıb. İbrahimov və Əhmədov maşından düşərək mühərriki yoxlayıb, maşını birtəhər yenidən işə salıblar. 20-30 metr getdikdən sonra eyni hal baş verib: maşın yenidən dayanıb. Bu zaman tanklardan biri maşının üstünə irəliləyərək onları əzərək keçib.
İdris Əhmədov ağır yaralanmasına baxmayaraq, yoldan keçənlərin köməyi sayəsində ciddi xəsarət almış Parlaq xanımı və özünü Sumqayıtın Təcili Yardım Xəstəxanasına çatdıra bilib. Onlar uzun müddətli müalicədən sonra sağala bildilər.
Bu amansız qətl nəticəsində kimya elmləri doktorları İbrahim İbrahimov və Svetlana Məmmədova hadisə yerindəcə keçiniblər, İsmayıl Mursaqulov isə həkimlərin səylərinə baxmayaraq, üç gündən sonra vəfat edib.
İbrahim İbrahimov, Svetlana Məmmədova və İsmayıl Mursaqulov Bakının Şəhidlər xiyabanında dəfn olunublar. Sumqayıt şəhərinin Şəhidlər xiyabanında onların xatirə abidəsi ucaldılıb.
Ədəbiyyat:
