Dəm qazı qış mövsümünün ən aktual məsələsinə çevrilib. Azərbaycanda qış mövsümünün gəlişi ilə dəm qazından zəhərlənənlərin və ölənlərin sayı artır. Bu il də sözügedən mövzu ölkə gündəmini zəbt edən əsas məsələlərdən oldu.
Bir neçə gün öncə ard-arda Sumqayıtda, Bakıda və digər bölgələrdə dəm qazından zəhərlənmələr qeydə alındı. Bəzi hallarda bir ailənin bütün üzvləri xəstəxanaya yerləşdirildi. Bu da dəm qazı məsələsini yenidən diqqət mərkəzinə gətirib.
Sumqayıtda təkcə dekabr və yanvar ayında 18 nəfər dəm qazından zəhərlənib. 3 nəfər dünyasını dəyişib. Rəsmi statistikası olmasa da, bu problem səbəbindən hər həftə iki-üç ölüm faktı barədə söhbətlər dolaşır.
Sözügedən məsələnin ciddiliyini nəzərə alıb bu cür ölümlərin haradan və necə qaynaqalandığını öyrənməyə çalışdıq.
Mövzu ilə bağlı Sumqayit24.az-ın əməkdaşı təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elmar Nurəliyev ilə əlaqə saxlayıb.
Foto açıq mənbələrdən
Onun sözlərinə görə, qaz təsərrüfatı olan yerdə mütləq təhlükəsizlik məsələsi ön planda olmalıdır:
“Əgər evdə qaz təsərrüfatı varsa, mütləq onun təhlükəsiz istismarı həyata keçirilməlidir. Qazın yanması üçün kifayət qədər oksigen lazımdır. Ən diqqət yetirməli olan məqam da elə budur. Qaz cihazı olan yerdə ilk olaraq havalandırma düzgün tətbiq edilməlidir.
Ona görə otağın həcmi nəzərə alınmalıdır. Evdə ikigözlü qaz sobası varsa, otağın həcmi minimum 8 kv.m, üçgözlü olanda 12 kv.m, dördgözlüdə isə 15 kv.m olmalıdır. Əlavə olaraq, su qızdırıcı da quraşdırılıbsa, otağın həcmi minimum 20 kv.m olmalıdır. Həmin otaqda nəfəsliyin olması şərtdir, eyni zamanda tüstü bacasının da işlək vəziyyətdə olmasına diqqət yetirmək lazımdır”.
E.Nurəliyev qeyd edib ki, dəm qazı və sızma əleyhinə detektorlar quraşdırılmalıdır:
“Bu kompleks görülən bir tədbirdir. Bunların heç birinə əməl olunmayıbsa, əlbəttə yanma prosesi pozulacaq. Dəm qazı natamam yanma məhsuldur. Yanma prosesi düzgün getmədikdə yaranır. Yanma prosesi o zaman düzgün getmir ki, otaqda kifayət qədər hava olmur və tüstü bacası işlək halda deyil. Standartlara uyğun olmayan qaz sobalarından istifadə edildikdə də dəm qazının yaranma ehtimalı var.
Ona görə də havalandırmanın olması mütləq qaydada təmin edilməlidir. Tüstü bacasını ildə iki dəfə yoxlatmaq vacibdir. İxtisaslaşmış müəssisə tərəfindən və yaxud da insanlar özləri də tüstü bacasının işlək vəziyyətdə olub-olmamasını yoxlaya bilərlər. Kağız parçası yandırıb, tüstü bacasının sovurma qabiliyyətini yoxlamaq olar. Tüstü bacası illərdir təmizlənmirsə, işlək vəziyyətdə olmayacaq. Sovurma qabiliyyəti də demək ki, artıq sıradan çıxır. Bu zaman da yanma prosesi pozulacaq. Onda da dəm qazının əmələgəlmə riski yaranır. Bu məsələyə ciddi yanaşmaq lazımdır”.
Nəzrin Vahid
