Sumqayıtda istilik mövsümü başlayıb. Müəyyən edilmiş qrafikə əsasən, mövsüm noyabrın 15-dən aprelin 15-dək davam edir. Lakin mövsüm ərəfəsində yayılan xəbər hətta ödənişlərini vaxtında edən sakinləri də narahat edə bilər: sakinlərinin istilik haqqını ödəmədiyi binalar istiliksiz qala bilər.
Bəs mənzil sahibi öz borcunu ödəyibsə, qonşularının borcuna görə onun da evində radiatorlar soyuq qala bilərmi?
Başqasının borcu ödənişlərini vaxtında edən istehlakçının istiliyinin kəsilməsinə əsas vermir. Bu, qüvvədə olan qanunvericilikdən birbaşa irəli gəlir. Bununla belə, binanın ümumi istilik sistemi mənzilləri bir-birindən asılı vəziyyətə salır. Buna görə maliyyə çətinliyi, texniki nasazlıq və sakinlərin hüquqlarının pozulması hallarını fərqləndirmək vacibdir.
"Azəristiliktəchizat" ASC-nin noyabrın 14-də "Report" agentliyində dərc olunmuş cavabında ayrı-ayrı binalarda, xüsusilə məcburi köçkünlər üçün inşa edilmiş yaşayış komplekslərində ödənişdən kütləvi yayınma hallarının müşahidə edildiyi bildirilib.
Sumqayıt üzrə göstərilən məlumatlara əsasən, 173,7 min manat dəyərində xidmətin müqabilində 41,6 faiz ödəniş edilib.
Burada rəqəmləri düzgün anlamaq vacibdir: 173,7 min manat borcun məbləği deyil, göstərilmiş xidmətin dəyəridir. 41,6 faiz isə ödəniş edən sakinlərin payını deyil, həmin xidmət dəyərinin ödənilmiş hissəsini göstərir. Açıqlamada hesablamanın hansı dövrü və konkret hansı binaları əhatə etdiyi göstərilmir.
Qurumun izahına görə, ödənişlərin edilməməsi təmir və texniki xidmət işlərinin maliyyələşdirilməsini çətinləşdirir. Binadaxili istilik infrastrukturu ümumi olduğundan, bu işlərin gecikməsi ödənişlərini vaxtında edən sakinlərin də xidmət keyfiyyətinə təsir göstərə bilər.
Lakin qanun bu məsələdə konkret tələb qoyur.
2025-ci il 24 iyun tarixli "İstilik təchizatı haqqında" Qanunun 15.2-ci maddəsinə əsasən, borclu istehlakçının istilik təchizatının dayandırılması ödənişlərini vaxtında edən digər istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə nəticələnməməlidir.
Eyni tələb Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 4 may tarixli 128 nömrəli qərarı ilə təsdiqlənmiş "İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları"nın 8.2–8.3-cü bəndlərində də əksini tapıb. Qaydalarda boruların şaquli paylandığı çoxmənzilli binalar ayrıca nəzərə alınıb: belə binalarda mənzilin istiliyinin fərdi qaydada dayandırılması digər istehlakçıların hüquqları pozulmadan həyata keçirilməlidir.
Deməli, "binanızda borclular var, buna görə heç kimə istilik verilməyəcək" izahı özlüyündə bu tələblərlə uzlaşmır.
Qəza, borularda sızma və zəruri təmir işləri isə qanunda istilik təchizatının dayandırılması üçün ayrıca əsaslar kimi nəzərdə tutulub. Buna görə radiatorlar soyuqdursa, ilk növbədə konkret səbəbi öyrənmək lazımdır: borcun olması ilə texniki nasazlıq eyni məsələ deyil.
Borclu abonentin də istiliyi xəbərdarlıq edilmədən kəsilə bilməz. Qanuna əsasən, hesab istehlakçıya təqdim edildikdən və ya göndərildikdən sonra 30 gün ərzində tam ödənilmədikdə, satıcının təşəbbüsü ilə istilik təchizatı dayandırıla bilər. Qanunun 11.1.8-ci maddəsi isə dayandırılma barədə istehlakçıya üç gün əvvəl yazılı xəbərdarlıq göndərilməsini nəzərdə tutur.
Qaydalara görə, borca görə dayandırılma istehlakçının iştirakı ilə aktlaşdırılmalı və aktın bir nüsxəsi ona təqdim edilməlidir. Dayandırılmaya səbəb olan hallar aradan qaldırıldıqdan və bu fakt aktla rəsmiləşdirildikdən sonra istilik təchizatı bir gün ərzində bərpa olunmalıdır.
Ödənişlərinizi etmisinizsə, amma mənzilinizə istilik verilmirsə, əvvəlcə abonent hesabınızı yoxlayın və qəbzləri saxlayın. Bəzən mübahisə ödənişin hesabda əks olunmamasından yaranır.
Daha sonra aşağıdakı addımları ata bilərsiniz:
- "Azəristiliktəchizat"ın 956 Çağrı Mərkəzinə müraciət edin. Ünvanınızı və abonent məlumatlarınızı bildirərək şikayətinizi qeydə aldırın. Qurum istilik təchizatı ilə bağlı müraciətləri bu nömrə vasitəsilə qəbul edir.
- İstiliyin verilməməsinin səbəbi barədə yazılı izahat istəyin. Söhbətin borcdan, avadanlığın nasazlığından, təmirdən və ya başqa səbəbdən getdiyini dəqiqləşdirin. Binanın ümumi borcuna istinad edilirsə, öz ödənişlərinizi etdiyinizi bildirin və Qanunun 15.2-ci maddəsini xatırladın.
- Problem həll olunmursa, Enerji Məsələlərini Tənzimləmə Agentliyinə müraciət edin. Agentliyə 974 Çağrı Mərkəzi və ya yazılı müraciət vasitəsilə şikayət etmək mümkündür. Müraciətə ödəniş qəbzlərini, əvvəlki şikayətinizi və aldığınız cavabı əlavə etmək faydalıdır.
Sizin binaya artıq istilik verilib? Radiatorlar hələ də soyuqdursa, mikrorayonu, binanın nömrəsini və sizə hansı izahın verildiyini Sumqayit24.az-a yazın.