Bu gün quraq iqlimi və yarımsəhra landşaftı ilə tanınan, Sumqayıt şəhərinin də yerləşdiyi Abşeron yarımadası min illər əvvəl tamamilə fərqli təbiətə malik olub. Vaxtilə bu ərazilərdə nəhəng fillər, qədim kərgədanlar, zürafələrin əcdadları və bu gün nəsli kəsilmiş başqa iri heyvanlar yaşayıb.
Sumqayit24.az xəbər verir ki, Abşeron yarımadasında və ona yaxın ərazilərdə aşkar edilən qədim heyvan qalıqları bölgənin uzaq keçmişdə zəngin faunaya sahib olduğunu göstərir.
Abşeronun nəhəng sakinləri
Paleontoloji tapıntılar Abşeronun geoloji keçmişinin indiki mənzərədən xeyli fərqli olduğunu ortaya qoyur. Dördüncü dövrdə, xüsusilə Pleystosen epoxasında bölgədə müxtəlif iri məməlilər məskunlaşıb.
Qədim fillər və mamontlar – Abşeronun qədim faunası haqqında danışarkən ilk yada düşən heyvanlar sırasındadır. Onların qalıqları bölgənin keçmişdə nəhəng xortumluların yayıldığı coğrafiyanın bir hissəsi olduğunu göstərir.
Qədim kərgədanlar – Bu iri məməlilər də regionun tarixdən əvvəlki faunasının nümayəndələri olub. Onların mövcudluğu qədim dövrlərdə burada fərqli təbii şəraitin hökm sürdüyünü təsəvvür etməyə imkan verir.
Zürafələrin qədim əcdadları – Bu gün əsasən Afrika ilə əlaqələndirdiyimiz zürafəkimilərin bəzi qədim nümayəndələri vaxtilə Avrasiya ərazisində də yaşayıb. Bu fakt Abşeronun yerləşdiyi coğrafiyanın keçmişdə daha fərqli heyvan növlərinə ev sahibliyi etdiyini göstərir.
Nəhəng marallar və başqa qədim heyvanlarAbşeronun paleontoloji irsi yalnız fillər və kərgədanlarla məhdudlaşmır. Qədim dövrlərdə Avrasiyanın müxtəlif ərazilərində nəhəng marallar, iri cütdırnaqlılar və başqa məməlilər də yaşayıb.
Onların arasında buynuzlarının genişliyi ilə seçilən nəhəng marallar xüsusi diqqət çəkir. Bəzi qədim növlərin buynuzlarının ucları arasındakı məsafə bir neçə metrə çatırdı.
Xəzər dənizinin geoloji keçmişi də bölgənin təbii mənzərəsinin dəfələrlə dəyişdiyini göstərir. Dənizin səviyyəsində baş verən dəyişikliklər sahil xəttinə, su hövzələrinə və burada yaşayan canlıların yayılmasına təsir edib.
Bəs bu heyvanlar hara yoxa çıxdı?
Minilliklər ərzində iqlimin dəyişməsi, temperaturun tərəddüdü, bitki örtüyünün yenilənməsi və su mənbələrinin dəyişməsi bir çox heyvan növünün yayılma arealına təsir göstərib. Bəzi növlər nəsli kəsilib, digərləri isə daha əlverişli yaşayış mühitlərinə çəkilib.
Bu gün Abşeronun quraq mənzərəsinə baxanda burada vaxtilə nəhəng məməlilərin yaşadığını təsəvvür etmək çətin görünür. Lakin paleontoloji qalıqlar Yer kürəsinin təbiətinin daim dəyişdiyini və indiki landşaftın uzun geoloji tarixinin yalnız bir mərhələsi olduğunu xatırladır.
Sumqayıtın yerləşdiyi Abşeron yarımadasının keçmişi, əslində, düşündüyümüzdən daha qədim və daha heyrətamizdir.
