1988-ci il fevralın 27-dən 29-na qədər Sumqayıt şəhərində SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi tərəfindən əhalinin arasına yerləşdirilən və Azərbaycan dilini təmiz bilən erməni təxribatçı qruplar qırğınlar törədib. Hadisələri törətməkdə məqsəd dünya ictimaiyyətində anti-Azərbaycan əhval-ruhiyyəsi yaratmaq idi.
Sumqayıt hadisələrinin təşkilatçısı kimi azərbaycanlı Əhməd Əhmədov təqdim edilsə də, şahidlərin ifadələri əsasında günahkarın əvvəllər 3 dəfə məhkum olmuş erməni əsilli Eduard Qriqoryan olduğu sübut edilib. O, Sumqayıt qırğınları zamanı 5 ermənini şəxsən özü öldürüb, 8 erməni qadınına təcavüz edib.
Buna baxmayaraq, SSRİ Prokurorluğu və DTK-nın nümayəndələrindən ibarət istintaq qrupu baş verənləri bütövlükdə azərbaycanlıların üzərinə qoymuşdur. Bu səbəbdən 3 minə yaxın günahsız Sumqayıt sakini həbs edilmişdir. Onlardan 400-ü inzibati məsuliyyətə cəlb edilmiş, 94 nəfər barəsində isə cinayət işi açılmışdır. Eduard Qriqoryana isə 12 il həbs cəzası verilsə də o, SSRİ-nin dağılmasından sonra azadlığa buraxılmışdır.
İstintaqla müəyyən edilmişdir ki, Sumqayıt hadisələri nəticəsində 32 nəfər həlak olub. Onlardan 26-sı erməni, 6-sı azərbaycanlı olub. Bundan əlavə, 400-dən çox insan müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıb, 200 mənzil talan edilib, 50 mədəni-məişət obyekti dağıdılıb, 40-dan çox avtomobil yararsız hala salınıb.
Ədəbiyyat:
